Aankoppelpunt
Uitrusting bij een station waar een fiets aan kan worden vastgemaakt. Aanwezigheid betekent niet automatisch dat er op dat moment een terugbrengmogelijkheid is.
Voorbeeld
Er moet een vrije plek zijn om de fiets terug te zetten.
ROOTE woordenlijst
De woordenlijst voor mobiliteit en data.
Eenvoudige definities om vervoer, lokale services en tools die ze verbinden met je apps te begrijpen.
79 weergegeven definities
A
Alleen-lezen
Mogelijkheid om gegevens in te zien zonder wijzigactie door tool. Bekijkbaarheid van beschikbaarheid reserveert, ontgrendelt of verhuurt voertuig niet.
Voorbeeld
ROOTE Data-tools dienen om info te raadplegen.
API
Interface waarmee een programma de capaciteiten van een andere dienst gebruikt via vast contract. Beschrijft inputs en verwachte outputs.
Voorbeeld
App zoekt haltes met ROOTE API.
B
Bearer-token
Toegangstoken in Authorization-header volgens afgesproken mechanisme. Moet veilig worden bewaard in configuratie.
Voorbeeld
Authorization: Bearer gebruikt zonder token in URL te plaatsen.
Beschikbaarheid
Status of hoeveelheid die aangeeft wat gebruikt kan worden volgens bekende informatie. Een geobserveerde beschikbaarheid kan veranderen en is geen reservering.
Voorbeeld
Drie fietsen gezien bij een station zijn niet hetzelfde als drie gereserveerde fietsen.
Breedtegraad
Coordinaat die positie noord of zuid van evenaar uitdrukt, in graden volgens ROOTE voorbeelden. Geldige waarden van −90 tot 90.
Voorbeeld
Breedte van zoekpunt wordt doorgegeven in lat.
C
Cache
Tijdelijke opslag van resultaten om herhaalde gelijke zoekopdrachten te vermijden. Gecachte waarde behoudt oorsprong en tijdcontext.
Voorbeeld
Twee gelijke aanvragen kunnen geldige, eerder gegeven respons hergebruiken.
D
Datagedragen antwoord – grounding
Opbouw van antwoord uit daadwerkelijk opgehaalde data. Missende velden en onzekerheden blijven zichtbaar.
Voorbeeld
Assistent hergebruikt opgehaalde locaties zonder openingstijden te verzinnen.
Dataversheid
Mate van actualiteit van info, volgens datums en contractregels. Tijd van opvraging bewijst niet versheid bron.
Voorbeeld
Nu ontvangen teller kan uit oudere observatie komen.
Deelfiets
Dienst waarmee je tijdelijk een fiets kunt gebruiken volgens de voorwaarden van de aanbieder. Kan met stations of zonder stations werken.
Voorbeeld
Je ziet een fiets en gebruikt dan het bijbehorende verhuurservice.
Deels resultaat – partial
Resultaat met bruikbare info maar met beperkingen of gemelde ontbrekende elementen. Begeleid door relevante waarschuwingen.
Voorbeeld
Bron reageert terwijl een andere niet beschikbaar is.
Dekbaarheid
Bereik en volledigheid van beschikbare info voor zoekactie of bron. Gedeeltelijke dekking beperkt conclusies.
Voorbeeld
Een lijst kan nuttig zijn zonder alle diensten te omvatten.
Dienstkalender
Info over dagen waarop een vervoersdienst rijdt, inclusief uitzonderingen. Dienstregelingen moeten hiermee worden geïnterpreteerd.
Voorbeeld
Een passage op weekdagen bestaat mogelijk niet op zondag.
Drinkwater
Water geschikt voor menselijke consumptie. Een drinkpunt of fontein wordt pas als drinkwater genoemd met expliciete info.
Voorbeeld
Type faciliteit en attributen moeten worden onderscheiden.
E
Eindhalte
Einde van een vervoersroute. Een lijn kan varianten hebben met verschillende eindhaltes.
Voorbeeld
Een korte rit eindigt vóór de gebruikelijke eindhalte.
Elektrische fiets
Fiets met een motor die helpt bij het trappen volgens bepaalde kenmerken. In mobiliteitsdata kunnen aandrijvingstype en batterij afzonderlijk worden aangegeven.
Voorbeeld
Een station kan onderscheid maken tussen elektrische en gewone fietsen.
Embed – geïntegreerde kaart
Insluiting van externe ervaring in pagina, bv. kaart in iframe. Parameters en permissies bepalen gebruikskader.
Voorbeeld
ROOTE iframe toont fietsen rond Bordeaux.
Endpoint – API route
Adres en actie die een API biedt voor een specifieke functie. Verschillende routes kunnen verschillende resultaatgroepen geven.
Voorbeeld
/v1/transit/nearby zoekt vervoerslocaties.
F
Fietsstation
Georganiseerde plek om gedeelde fietsen op te halen of terug te brengen. Coördinaten, capaciteit en beschikbaarheid beschrijven verschillende aspecten van het station.
Voorbeeld
Een station kan op de kaart staan maar tijdelijk leeg zijn.
G
GBFS
Standaardformaat voor open data van gedeelde mobiliteit. Afhankelijk van versie en feeds beschrijft het systemen, stations, voertuigen en status.
Voorbeeld
Stationinfo en beschikbaarheidstellers zijn gescheiden.
Gedeelde mobiliteit
Diensten die toegang bieden tot voertuigen die achtereenvolgens door meerdere personen worden gebruikt, in plaats van één voertuig per eigenaar.
Voorbeeld
Fietsen en steps die te huur zijn in de stad.
Geocodering
Zoekproces dat adres of geografische term omzet naar kandidaten met coördinaten. Meerdere locaties kunnen bij dezelfde invoer passen.
Voorbeeld
Twee steden hebben een straat met dezelfde naam.
Geografische afstand
Afstand berekend tussen posities volgens methode van dienst. Is niet automatisch routeafstand of looptijd.
Voorbeeld
Nabijgelegen plek kan een omweg vereisen voor toegang.
Geolocatie
Bepaling van geografische positie via apparaat of app. Afhankelijk van permissies en beschikbare nauwkeurigheid.
Voorbeeld
Locatieknop vraagt toestemming van browser.
Gepland tijdstip
Tijdstip volgens dienstregeling voor een bepaalde dag en passage. Het geeft niet altijd de actuele positie van het voertuig aan.
Voorbeeld
Een vertrek staat gepland om 8:10 uur in de kalender.
Geschat tijdstip
Voorspelling van een toekomstig passage tijdstip gebaseerd op actuele informatie. Kan veranderen bij nieuwe data.
Voorbeeld
Een vertrektijd gepland op 8:10 wordt nu geschat op 8:14.
GPS-coördinaten
Waarden die een geografisch punt representeren, meestal latitude en longitude. Volgorde moet in interface worden aangegeven.
Voorbeeld
Proximiteitzoekopdracht gebruikt twee afzonderlijke coördinaten.
GTFS Realtime – GTFS-RT
Standaardformaat voor update van ritten, voertuigposities en waarschuwingen. Gepubliceerde categorieën verschillen per aanbieder.
Voorbeeld
Een positie-feed impliceert niet schattingen voor alle haltes.
GTFS schema
Standaardformaat voor geplande vervoersaanbodbeschrijving: haltes, lijnen, ritten, kalenders en passages. Levert niet standaard realtime updates.
Voorbeeld
Geplande passages zijn gekoppeld aan ritten en dienstdagen.
H
Halte
Plaats waar een vervoersdienst passagiers opneemt of afzet. Een afgeschermde halte toont niet automatisch vertrektijden.
Voorbeeld
Een bushalte kan worden gevonden zonder vertrektijden.
Herkomst
Info om bron van data te identificeren en hoe die is geproduceerd volgens contract. Helpt bij interpretatie van betekenis.
Voorbeeld
Resultaat bewaart bron en verzamelingcontext.
HTTP-status
Code die het resultaat van aanvraag op HTTP-niveau aangeeft. Moet worden aangevuld met inhoudvalidatie en zakelijke status.
Voorbeeld
HTTP 200 kan een zakelijke error status bevatten.
I
IA-assistent hallucinatie
Aanmaken van niet-onderbouwde informatie gepresenteerd als bekend. In mobiliteit kan dit een fictief tijdstip of beschikbaarheid zijn.
Voorbeeld
Assistent noemt passage terwijl tool alleen halte gaf.
Iframe
HTML-element dat een document laadt binnen een pagina. Op verschillende domeinen kan ouderpagina interne status niet vrij uitlezen.
Voorbeeld
Zoekwijzigingen vereisen gedocumenteerde communicatie met ouder.
Intermodaliteit
Achtereenvolgend gebruik van meerdere vervoerswijzen in één reis. Elke stap heeft eigen dienstregelingen, toegangen en condities.
Voorbeeld
Je gaat met de fiets naar de tram en vervolgt te voet.
J
JSON
Gestructureerd tekstformaat met objecten, arrays, strings en getallen. Syntactisch correcte JSON kan schema van API negeren.
Voorbeeld
Station collectie moet type en verwachte velden hebben.
K
Kaartzoom
Niveau van vergroting van de kaartweergave. Bepaalt weergave, vervangt geen zoekstraal in API.
Voorbeeld
zoom=15 zoomt in op kaartweergave.
L
Laadpaal
Faciliteit om compatibele voertuigen op te laden. Aanwezigheid zegt niets over beschikbaarheid of connectorcompatibiliteit.
Voorbeeld
Locatie en gebruikstoestand zijn aparte gegevens.
Leeg resultaat – empty
Zoekopdracht levert geen entiteit binnen gecontroleerd gebied. Bewijst niet afwezigheid diensten buiten beschikbare info.
Voorbeeld
Geen halte teruggevonden met gekozen filters.
Lengtegraad
Coordinaat die positie oost of west van nulmeridiaan uitdrukt. ROOTE voorbeelden gebruiken graden van −180 tot 180.
Voorbeeld
Lengte kan als lon of gedocumenteerd alias lng worden meegegeven.
Lijn
Vervoersdienst binnen een netwerk, bestaande uit één of meer routes of varianten. De lijnnaam alleen zegt niet altijd de juiste richting.
Voorbeeld
Een lijn kan meerdere eindbestemmingen hebben.
M
MCP – Model Context Protocol
Protocol waarbij IA-app communiceert met servers die tools of context bieden. Standaard garandeert niet zelf datakwaliteit.
Voorbeeld
Assistent ontdekt ROOTE zoektools.
MCP-client
App-component die met MCP-server communiceert. Beheert protocoluitwisseling voor die verbinding.
Voorbeeld
Client stuurt zoekargumenten naar ROOTE.
MCP-hostapplicatie
App die gebruikersinteractie ondersteunt en MCP-cliënts beheert. Verantwoordelijk voor gebruik van resultaten in ervaring.
Voorbeeld
Conversatie-app koppelt ROOTE-server.
MCP-server
Programma dat functies aanbiedt volgens MCP-protocol. Aangeboden tools bepalen wat client kan aanroepen.
Voorbeeld
tools/list toont beschikbare inventaris.
MCP-tool
Uitvoerbare functie beschreven met naam, functie en argumentenschema. Assistent gebruikt toegestane input uit schema.
Voorbeeld
geocode ontvangt adres; transit_nearby ontvangt coördinaten.
O
Observatie
Waarde of gebeurtenis vastgelegd op een bekend moment. Moet worden onderscheiden van geplande of geschatte gebeurtenis.
Voorbeeld
Effectief passeren van een bus kan verschillen van schatting.
Omgekeerde geocodering
Zoektocht naar locaties of namen vanaf coördinaten. Resultaat kan nabijgelegen plaats zijn, niet exact gegarandeerd adres.
Voorbeeld
Een GPS-punt wordt een leesbare naam toegewezen.
Onbekende waarde – null
Ontbreken van een bekende waarde in contract dat null gebruikt hiervoor. Mag niet vervangen worden door nul, false of bewijs van afwezigheid.
Voorbeeld
Een op nul gezette fietsteller betekent geen leeg station.
OpenAPI
Specificatie die API contract beschrijft in gestructureerd document. Helpt bij controle routes, parameters, antwoorden en schema's.
Voorbeeld
ROOTE contract gepubliceerd in openapi.json.
Openingstijden
Tijdstippen waarop een locatie aangeeft open te zijn. Dit is geen realtime bevestiging van werking.
Voorbeeld
Tijdelijke sluiting kan buiten de gebruikelijke tijden vallen.
Overstap
Overgang van de ene dienst of vervoermiddel naar een andere tijdens een reis. Nabijheid van haltes garandeert geen haalbare overstap.
Voorbeeld
Rekentijd en loopafstand tussen perrons mee om op tijd te zijn.
P
Perron
Ruimte of instappunt bij een vervoerslocatie. Nabijgelegen perrons kunnen verschillende richtingen of diensten bedienen.
Voorbeeld
De beide richtingen van een lijn kunnen op aparte perrons stoppen.
Persoon met beperkte mobiliteit – PMR
Persoon met permanente of tijdelijke mobiliteitsbeperkingen. PMR-etiket geeft niet alle benodigde toegangen of voorzieningen aan.
Voorbeeld
Een helling is niet altijd overal een obstakelvrije route.
Plek van belang – POI
Identificeerbare plek nuttig voor zoekopdracht, zoals bedrijf of voorziening. POI onderscheidt zich van enkel een postadres.
Voorbeeld
Naam van een hotel kan worden gezocht als bedrijf.
Promptinjectie
Poging om externe inhoud aan te wenden om instructies voor assistent te wijzigen. Leveranciersinformatie moet als data blijven, niet als opdracht.
Voorbeeld
Verborgen instructie in pleknaam mag niet worden uitgevoerd.
Publieke toiletten
Toiletten bedoeld voor publiek gebruik onder de lokale voorwaarden. Aanwezigheid in data garandeert niet gratis, open of toegankelijke status.
Voorbeeld
Controleer aangegeven voorwaarden vóór gebruik.
Q
Queryparameter
Waarde in URL-gedeelte achter vraagteken. Naam en formaat bepaald door interface.
Voorbeeld
modes=bus,tram selecteert vervoerswijzen in compatibele URL.
R
Realtime data
Actuele info die recente situatie weergeeft of schattingen voedt. Versheid moet worden beoordeeld; realtime is niet instant of gegarandeerd.
Voorbeeld
Passage-schatting wordt herberekend met recente data.
REST API
HTTP interfacebenadering met webbronnen en mechanismen. Contract definieert routes, methoden en representaties.
Voorbeeld
Zoekactie gestuurd naar een gedocumenteerde GET route.
Richting
Aanduiding van de koers of bestemming van een dienst. Te controleren met reisroute en instappunt.
Voorbeeld
Je zoekt de tram naar jouw bestemming, niet de tegengestelde richting.
Rit
Uitvoering van een vervoersdienst gekoppeld aan een route en haltepassages. In GTFS is een rit verbonden aan een lijn en dienstkalender.
Voorbeeld
Twee opeenvolgende vertrektijden van dezelfde lijn zijn twee ritten.
S
Snelheidsbeperking – rate limit
Beperking van toegestane aanvraagfrequentie door dienst. Regels en hersteladviezen afhankelijk van actief contract.
Voorbeeld
Code 429 waarschuwt voor naleving herstelmaatregelen.
Stadsservice
Voorziening of dienst dichtbij een locatie, bijvoorbeeld toilet, drinkwaterpunt of oplaadpaal. Attributen kunnen onvolledig zijn.
Voorbeeld
Een nabije service toont beschikbare info over een voorziening.
Stationloos – free-floating
Organisatie waarbij voertuigen niet per se aan een vaste plek worden opgehaald of teruggebracht. Parkeerzones en regels blijven geldig voor de dienst.
Voorbeeld
Een step moet worden teruggebracht in een toegestane zone.
Streamable HTTP
MCP transport via HTTP-verbinding met server. Ondersteuning hangt af van gebruikte client.
Voorbeeld
ROOTE server gebruikt https://mcp.roote.ai/mcp.
T
Terugbrengen
Beëindiging van het gebruik van een voertuig volgens de regels van de dienst. Terugbrengmogelijkheden kunnen verschillen van afhaalmogelijkheden.
Voorbeeld
Een station laat je vertrekken maar heeft geen vrije terugbrengplek meer.
Tijd-tot-leven – TTL
Periode voor validatie of verversing van gecachte data volgens contract. Bewijst op zichzelf niet observatietijd.
Voorbeeld
Verlopen cache moet volgens verfrissingsbeleid worden behandeld.
Tijdstempel
Tijdsaanduiding gekoppeld aan data of gebeurtenis. Betekenis hangt af van veld: observatie, update, ontvangst of verval.
Voorbeeld
source_updated_at en received_at behandelen verschillende stadia.
Timeout – deadline overschreden
Onderbreking door tijdslimiet tijdens operatie. Geeft mislukte zoekactie aan, geen resultatenloosheid.
Voorbeeld
App adviseert opnieuw te proberen ipv lege lijst tonen.
Toegankelijkheid
Kenmerken die gebruik van een plek of dienst mogelijk maken, afgestemd op behoeften. Onbekende data betekent niet automatisch wel of niet toegankelijk.
Voorbeeld
Rolstoeltoegankelijkheid kan bekend of onbekend zijn.
Toeschrijving
Vermelding van leverancier of bron van data. Wordt indien vereist getoond in ervaring die resultaat gebruikt.
Voorbeeld
Attributie required=true moet zichtbaar blijven in interface.
Type service
Categorie gebruikt om een stadsdienst te selecteren of te beschrijven. Toegestane waarden hangen af van interface en schema.
Voorbeeld
ROOTE Services API gebruikt types=toilets voor toiletten.
V
Verouderde data – stale
Informatie die te oud is volgens contract of geldigheidspolitiek. Kan als recent historisch bewaard worden zonder als vers te worden gepresenteerd.
Voorbeeld
Interface geeft aan dat beschikbaarheid vernieuwd moet worden.
Verstoring
Gebeurtenis die een vervoersdienst beïnvloedt, zoals onderbreking of omleiding. Gevolgen zijn geldig binnen aangegeven gebied en tijdsperiode.
Voorbeeld
Een melding kan alleen voor een lijn gelden en slechts enkele uren.
Voertuig afhalen
Handeling van het starten met het gebruik van een voertuig. Een positieve teller is niet genoeg als de service aangeeft dat afhalen uitgeschakeld is.
Voorbeeld
Fietsen zijn aanwezig maar verhuur kan uitgeschakeld zijn.
Volgende vertrek
Aankomende passage of vertrek voor een locatie en dienst. Alleen een halte vinden is niet hetzelfde als haar komende vertrekken opzoeken.
Voorbeeld
Een lijst van haltes en een lijst van vertrekken zijn afzonderlijke resultaten.
Z
Zoekstartpunt
Punt van waaruit nabijheidzoektocht wordt uitgevoerd en afstanden berekend. Kan verschillen van kaartcentraal punt.
Voorbeeld
Camera beweegt terwijl zoekopdracht op Bordeaux blijft gericht.
Zoekstraal
Afstand rond originepunt die zoekgebied begrenst. Eenheid en grenzen bepalen contract van route of tool.
Voorbeeld
radius=600 vraagt om zoekstraal van 600 meter in REST voorbeeld.
Geen definities gevonden. Probeer een ander woord of verwijder het filter.
Referenties om te verdiepen
ROOTE-specifieke termen volgen haar gedocumenteerde contracten. Standaarden en protocollen hebben hun eigen officiële referenties.
Terug naar het bronnencentrum